Azərbaycanda iş, bulud xidmətləri və ya süni intellekt alətləri üçün VPN açan istifadəçilərin ən çox qarşılaşdığı çətinlik ABB Mobile, Birbank (Kapital Bank), m10, myGov və ASAN Login kimi yerli tətbiqlərin donması və ya təhlükəsizlik xətası verməsidir. Səbəb sadədir: adi VPN bütün trafiki xarici ölkəyə yönləndirdiyi üçün yerli bank və dövlət sistemləri həqiqi Bakı IP-nizi itirir. YiVPN v1.0.14-ün Smart Split və Global TUN rejimi yerli .az xidmətlərini birbaşa saxlayaraq beynəlxalq trafiki ayrıca şifrələyir.
Əsas Nəticələr (TL;DR)
- Adi tam tunel VPN açıqkən ABB Mobile, Birbank, m10, myGov və ASAN Login xarici IP gördüyü üçün təhlükəsizlik xətası, 3D Secure ləngiməsi və ya sessiya qırılması yaradır.
- YiVPN v1.0.14-dəki Smart Split və Global TUN yerli bankları, dövlət portallarını və .az saytlarını birbaşa Aztelekom, Baktelecom, CityNet, Azercell, Bakcell və Nar IP-si ilə yönləndirir.
- Axşam saatlarında beynəlxalq fiber xətlərdə yaranan paket itkilərini Hysteria2 sabitləşdirir, məhdudiyyətli şəbəkələrdə isə VLESS+REALITY ehtiyat kanal kimi işləyir.
- Hər gün qeydiyyatsız və bank kartı olmadan 90 aktiv dəqiqə pulsuz sınaq (Bakı vaxtı ilə 20:00 AZT yenilənir) sayəsində marşrutu öz provayderinizdə rahat yoxlaya bilərsiniz.
1. Adi VPN açıqkən ABB Mobile, Birbank və myGov niyə xəta verir?
Bakı və regionlardakı fiber internet provayderləri (Aztelekom, Baktelecom, CityNet) və mobil operatorlar (Azercell, Bakcell, Nar) istifadəçilərə yerli Azərbaycan IP diapazonu təqdim edir. Yerli maliyyə və elektron hökumət infrastrukturu məhz bu şəbəkə mənsubiyyətinə güvənir.
Klassik tam tunel (Full-Tunnel) VPN aktiv edildikdə aşağıdakı üç problem dərhal özünü göstərir:
- Antifrod və geolokasiya uyğunsuzluğu: ABB Mobile, Birbank və m10 istifadəçinin cihazı bir dəqiqə əvvəl Bakıda olduğu halda birdən-birə Avropa və ya ABŞ IP-si gördükdə əlavə yoxlama tələb edir, kart köçürməsini müvəqqəti məhdudlaşdırır və ya tətbiq açılmır.
- ASAN Login və e-Gov.az sessiya qırılması: myGov və e-Gov.az portallarında rəqəmsal imza və təsdiq tokenləri yüksək gecikməli xarici marşrutdan keçdikdə təhlükəsizlik taymeri bitir və giriş yenidən tələb olunur.
- Lazımsız gecikmə və sürət itkisi: Yerli xəbər saytları, çatdırılma tətbiqləri və evdəki Wi-Fi router (
192.168.1.1) belə əvvəlcə xaricə gedib geri qayıtdığı üçün cavab müddəti 5–10 ms-dən 90–150 ms-ə qalxır.
Bunun əksinə, gün ərzində hər ödənişdən əvvəl VPN-i söndürüb sonra yenidən yandırmaq həm iş axınını pozur, həm də aktiv uzaqdan bağlantıları (SSH, bulud panelləri, AI sessiyaları) qırır.
2. Tam VPN tuneli və Smart Split müqayisəsi
Smart Split (ağıllı trafik bölməsi) trafiki təyinatına görə dərhal ayırır. Aşağıdakı cədvəldə Azərbaycan istifadəçiləri üçün ən vacib ssenarilər müqayisə olunur:
| Xidmət kateqoriyası | Adi Tam Tunel VPN | YiVPN Smart Split (Global TUN) |
|---|---|---|
| ABB Mobile və Birbank (Kapital Bank) | Tez-tez təhlükəsizlik xətası, 3D Secure və OTP ləngiməsi | Birbaşa yerli provayder IP-si, fasiləsiz giriş və köçürmə |
| m10 (QR ödəniş və kommunal) | Xarici IP səbəbindən xidmət məhdudiyyəti və ya donma | Birbaşa yerli marşrut, dərhal QR və balans yenilənməsi |
| myGov, ASAN Login, e-Gov.az | Sessiyanın tez-tez sıfırlanması və yüksək gecikmə | Birbaşa .az yönləndirmə, stabil rəqəmsal sənəd girişi |
Yerli .az saytları və LAN şəbəkəsi | Beynəlxalq dövrə səbəbindən yüksək ping | Sıfır əlavə gecikmə, lokal printer və router tam əlçatan |
| Beynəlxalq bulud, AI və video alətlər | Şifrələnir, lakin paket itkisində sürət kəskin düşə bilər | Hysteria2 / VLESS+REALITY ilə sürətli və sabit tunel |
Aztelekom, Baktelecom və CityNet xətlərində axşam pik saatlarında beynəlxalq kanallarda paket itkisi artdıqda Hysteria2 (QUIC/UDP, disablePathMTUDiscovery və qısa sertifikat zənciri ilə) bağlantını sabit saxlayır. Əgər iş yerindəki Wi-Fi və ya mobil şəbəkə UDP portlarını məhdudlaşdırırsa, VLESS+REALITY (TLS 1.3/TCP) avtomatik etibarlı ehtiyat kanal yaradır.3. Windows, macOS və Android-də Smart Split quraşdırılması
YiVPN v1.0.14 daxilində 100% oflayn sing-box 1.14.3 nüvəsi ilə gəlir — yəni quraşdırmadan dərhal sonra heç bir əlavə nüvə faylı endirmədən işə düşür. Smart Split profili açıq mənbəli singbox-smart-split qaydaları ilə avtomatik sazlanır:
- Rəsmi yükləmə səhifəsindən cihazınıza uyğun paketi seçin: Windows 10/11 (
.msivə ya portativ.zip), macOS Universal (.dmg) və ya Android (.apk). iOS istifadəçiləri üçün Shadowrocket, Stash və Karing üçün hazır konfiqurasiya ixracı mövcuddur. - Tətbiqi açın və əsas ekranda Smart Split rejiminin aktiv olduğunu təsdiqləyin (susmaya görə aktivdir). Masaüstü kompüterlərdə bütün brauzerlərin, terminalların və iş proqramlarının eyni qayda ilə işləməsi üçün Global TUN rejimini açıq saxlayın.
- Qoşul düyməsinə toxunun. Artıq ABB Mobile, Birbank, m10 və myGov birbaşa yerli provayderinizlə, beynəlxalq iş və media xidmətləri isə şifrələnmiş tunellə paralel işləyəcək.
4. Yerli birbaşa marşrut və tunel IP-sinin yoxlanılması
Quraşdırmadan sonra trafikin həqiqətən düzgün bölündüyünü bir neçə saniyə ərzində Windows PowerShell və ya macOS/Linux terminalında yoxlaya bilərsiniz:
# 1. Yerli .az portalına cavab müddətini yoxlayın (birbaşa marşrutda adətən 5–25 ms)
Test-NetConnection -ComputerName my.gov.az -Port 443 | Select-Object ComputerName, RemoteAddress, TcpTestSucceeded
# 2. Beynəlxalq çıxış IP ünvanını yoxlayın (şifrələnmiş tunel qovşağının IP-si görünməlidir)
curl.exe -s https://api.ipify.org; echo ""
# 3. Yüklədiyiniz Windows .msi quraşdırıcısının SHA-256 bütövlüyünü təsdiqləyin
Get-FileHash .\YIVPN_1.0.14_x64.msi -Algorithm SHA256
Yoxlama nəticəsində yerli dövlət və bank domenləri aşağı gecikmə ilə birbaşa qoşulmalı, beynəlxalq sorğu isə seçdiyiniz xarici qovşağın IP-sini qaytarmalıdır. Eyni zamanda quraşdırıcının SHA-256 dəyərini rəsmi cədvəllə qarşılaşdırmaq tövsiyə olunur.
5. Qeydiyyatsız gündəlik 90 dəqiqə pulsuz sınaq və YiPro şərtləri
Smart Split-in öz Aztelekom, CityNet və ya Azercell bağlantınızda necə işlədiyini ödəniş etmədən real şəraitdə sınamaq mümkündür. YiVPN pulsuz planı bütün platformalarda hər gün qeydiyyatsız, e-poçt ünvanı və bank kartı olmadan 90 aktiv dəqiqə pulsuz istifadə imkanı təqdim edir:
- Sayğac yalnız VPN aktiv qoşulu olduqda işləyir; bağlantını kəsdikdə qalan dəqiqələr saxlanılır.
- Gündəlik kvota hər gün Bakı vaxtı ilə saat
20:00 AZT(16:00 UTC) avtomatik olaraq yenidən 90 dəqiqəyə sıfırlanır. - Gündəlik qısa sessiyalar, kafe Wi-Fi qorunması və ya sınaq üçün pulsuz plan tam kifayətdir — tətbiqi rəsmi yükləmə səhifəsindən endirib dərhal başlaya bilərsiniz.
Əgər uzaqdan iş, proqramlaşdırma və ya gündəlik fasiləsiz bağlantı üçün limitsiz vaxta ehtiyacınız varsa, YiPro abunəliyi aylıq $2.99/ay qiymətdən başlayır (3 aylıq $6.99, illik plan isə $21.99 — aylıq cəmi $1.83). Hesab anonim 16 simvollu aktivasiya kodu (YIVP-XXXX-XXXX-XXXX, e-poçt tələb olunmur) və ya Google girişi ilə işləyir və eyni vaxtda 3 cihaz (PC, Mac, Android və ya iOS) dəstəkləyir. Sabit təmiz ünvan tələb edən işlər üçün əlavə statik rezident IP seçimi $4.29/ay-dan başlayır.
Tez-tez Verilən Suallar
VPN açıqkən Birbank və ABB Mobile niyə bəzən açılmır və ya SMS kod gecikir?
Azərbaycan banklarının antifrod sistemləri girişin yerli IP ünvanından gəlməsini gözləyir. Bütün trafik xarici serverdən keçdikdə tətbiq şübhəli geolokasiya xəbərdarlığı verir, 3D Secure təsdiqi ləngiyir və ya sessiya təhlükəsizlik məqsədilə bağlanır.
Smart Split rejimində myGov, ASAN Login və e-Gov.az birbaşa işləyəcəkmi?
Bəli. YiVPN-in açıq mənbəli singbox-smart-split qaydaları yerli bank tətbiqlərini, myGov, ASAN Login, e-Gov.az portallarını və yerli .az resurslarını avtomatik olaraq birbaşa yerli provayder marşrutunda saxlayır.
Aztelekom və ya CityNet xəttində axşamlar beynəlxalq sürət düşəndə hansı protokol daha sabitdir?
Paket itkisi olan fiber və mobil xətlərdə QUIC/UDP əsaslı Hysteria2 daha yüksək və sabit sürət verir. Ofis Wi-Fi və ya mobil operator UDP trafikini məhdudlaşdırdıqda isə TCP/TLS 1.3 əsaslı VLESS+REALITY protokolu fasiləsiz ehtiyat həll təqdim edir.
Pulsuz 90 dəqiqəlik limit saat neçədə yenilənir və qeydiyyat tələb olunurmu?
Xeyr, heç bir e-poçt, telefon nömrəsi və ya bank kartı tələb olunmur. Aktiv 90 dəqiqəlik pulsuz kvota qoşulmanı bağladıqda dayanır və hər gün Bakı vaxtı ilə saat 20:00 AZT-də (16:00 UTC) avtomatik yenilənir.
Hər gün 90 dəqiqə pulsuz başlayın — qeydiyyat tələb olunmur
Windows, macOS və Android üçün daxili oflayn sing-box nüvəli və Smart Split marşrutlaşdırmalı YiVPN v1.0.14 versiyasını yükləyin.